Wskaźniki sprzedaży B2B: 10 miar dla kolejnych etapów transakcji
W sprzedaży B2B wynik kwartału często zależy od kilku dużych transakcji. Po stronie klienta decyduje kilka osób, a rozmowy trwają nieraz miesiącami. Wynik zależy wtedy od pojedynczych umów: jedna podpisana tydzień po końcu kwartału potrafi zepsuć obraz całego zespołu. Wskaźniki pogrupowaliśmy według etapów transakcji, więc widać, gdzie transakcje stają i co poprawić. Ogólną listę wskaźników ze wzorami znajdziesz w poradniku KPI w sprzedaży: 14 przykładów.
W skrócie: sprawdzaj, jak szanse przechodzą przez lejek (konwersja między etapami, czas na etapie, tempo sprzedaży), jak się kończą (odsetek wygranych, długość cyklu), co się dzieje po wysłaniu oferty (osoby po stronie klienta, czas do decyzji) i ile klient jest wart później (utrzymanie przychodu, zwrot CAC). Wybierz z nich trzy do pięciu jako KPI i wyznacz im cele, a pozostałe pomogą zrozumieć, dlaczego KPI się zmienił.
Czym są wskaźniki sprzedaży B2B?
Wskaźnik sprzedaży to każda liczba, która opisuje pracę handlowców, na przykład liczba nowych leadów, odsetek szans, które przeszły do kolejnego etapu, albo czas trwania transakcji. KPI to tylko te wskaźniki, dla których ustalasz cel i które sprawdzasz co tydzień albo co miesiąc. Pozostałe wskaźniki pomagają zrozumieć, dlaczego KPI wzrósł albo spadł.
W B2B wskaźniki czyta się inaczej niż w sprzedaży do klientów indywidualnych, i to z trzech powodów:
Transakcje trwają tygodnie albo miesiące. Potrzebujesz wskaźników, które pokazują postęp przed podpisaniem umowy, bo inaczej o problemie dowiesz się kwartał za późno.
Decyduje kilka osób. W procesie decyzyjnym po stronie klienta biorą udział dział zakupów, przyszły użytkownik, dział finansowy i często przełożony, więc liczy się, do ilu z nich dotarłeś.
Transakcji jest mniej, ale są większe. Jedna umowa potrafi przesunąć średnią, dlatego patrz też na medianę i licz wskaźniki osobno dla segmentów i wielkości transakcji.
10 wskaźników sprzedaży B2B w jednej tabeli
| Wskaźnik | Co pokazuje | Jak go policzyć | Etap |
|---|---|---|---|
| 1. Konwersja leadów na szanse | Ile leadów zamienia się w prawdziwe szanse sprzedażowe | utworzone szanse / leady × 100 | Lejek |
| 2. Konwersja między etapami | Na którym etapie odpadają transakcje | szanse, które przeszły do kolejnego etapu / szanse, które weszły na etap × 100 | Lejek |
| 3. Czas na etapie | Gdzie transakcje stoją w miejscu | mediana dni, które szanse spędzają na danym etapie | Lejek |
| 4. Tempo sprzedaży (sales velocity) | Ile przychodu dziennie daje lejek | otwarte szanse × odsetek wygranych × średnia wartość transakcji / długość cyklu w dniach | Lejek |
| 5. Odsetek wygranych (win rate) | Ile rozstrzygniętych transakcji wygrywasz | wygrane / (wygrane + przegrane) × 100 | Zamknięcie |
| 6. Długość cyklu sprzedaży | Ile trwa wygrana transakcja | dni od utworzenia szansy do wygranej (mediana) | Zamknięcie |
| 7. Osoby po stronie klienta | Ile osób u klienta widziało Twoją ofertę | osoby z firmy klienta, które spotkały się z Tobą, odpisały albo otworzyły ofertę | Oferta |
| 8. Czas od oferty do decyzji | Ile czasu klient potrzebuje na decyzję po otrzymaniu oferty | dni od wysłania oferty do wygranej albo przegranej | Oferta |
| 9. Utrzymanie przychodu (NRR) | Czy obecni klienci przynoszą więcej, czy mniej | (przychód cykliczny na początku + przychód z rozszerzeń − przychód utracony przez obniżki i odejścia klientów) / przychód cykliczny na początku × 100 | Klient |
| 10. Okres zwrotu CAC | Po ilu miesiącach zwraca się koszt pozyskania nowego klienta | CAC / (miesięczny przychód z klienta × marża brutto) | Klient |
Wskaźniki lejka sprzedaży
Wskaźniki lejka pokazują, ile szans do niego trafia, gdzie odpadają i jak szybko przechodzą do kolejnych etapów.
1. Konwersja leadów na szanse sprzedażowe
Pokazuje, czy marketing i prospecting przyprowadzają ludzi, którym da się coś sprzedać. Najpierw ustal z zespołem, co jest szansą sprzedażową, na przykład: spotkanie się odbyło, klient potwierdził potrzebę i wiadomo, kto zatwierdza budżet. Bez tej definicji wskaźnik zmienia się za każdym razem, gdy dane wpisuje ktoś nowy. Kiedy spada, zwykle trzeba poprawić źródła leadów albo zasady kwalifikacji. Handlowcy, którzy domykają transakcje, rzadko mają na to wpływ.
2. Konwersja między etapami
Licz ją dla każdej pary etapów w lejku, na przykład od pierwszego spotkania do oferty i od oferty do wygranej. Ogólny współczynnik konwersji nie pokaże, na którym etapie tracisz transakcje. Jeśli większość szans odpada między spotkaniem a ofertą, przyjrzyj się rozpoznaniu potrzeb i kwalifikacji. Jeśli odpadają po wysłaniu oferty, sprawdź cenę, samą ofertę i follow-up. Jak ułożyć etapy, opisujemy we wpisie o tym, czym lejek sprzedażowy różni się od pipeline’u.
3. Czas na etapie
Mediana dni, które szanse spędzają na każdym etapie. Przy długim cyklu to pierwszy sygnał ostrzegawczy. Jeśli transakcja stoi na etapie „oferta wysłana” dwa razy dłużej niż zwykle Twoje wygrane transakcje, jest zagrożona na długo, zanim ktoś oznaczy ją jako przegraną. Na podstawie wygranych transakcji ustal limit dla każdego etapu i co tydzień przeglądaj szanse, które go przekroczyły.
4. Tempo sprzedaży (sales velocity)
Tempo sprzedaży łączy cztery liczby w jedną: ile przychodu dziennie daje Twój lejek. Liczysz je tak: liczba otwartych szans × odsetek wygranych × średnia wartość transakcji, a wynik dzielisz przez długość cyklu sprzedaży w dniach. Na każdą z czterech części zespół ma wpływ: może mieć więcej dobrze zakwalifikowanych szans, wygrywać częściej, zamykać większe transakcje albo skrócić cykl.
Wskaźniki zamknięcia transakcji
Wskaźniki zamknięcia mówią, jak często wygrywasz i ile trwa droga do podpisanej umowy.
5. Odsetek wygranych (win rate)
Licz tylko rozstrzygnięte transakcje: wygrane podzielone przez sumę wygranych i przegranych. Otwarte szanse nie wchodzą do wyliczenia, tak samo jak te odrzucone po pierwszej rozmowie, bo inaczej wynik zależałby od tego, jak kto wpisuje dane. Licz go osobno dla segmentów, wielkości transakcji i źródeł leadów. We wspólnym wyniku zespołu mieszają się małe transakcje, które wygrywasz prawie zawsze, z dużymi, które wygrywasz rzadko. Przy każdej przegranej zapisz etap i powód, wtedy będzie wiadomo, co poprawić.
6. Długość cyklu sprzedaży
Liczba dni od utworzenia szansy do wygranej. Oprócz średniej patrz na medianę: w B2B jedna umowa negocjowana przez rok potrafi podwoić średnią. Porównaj cykl dla transakcji różnej wielkości. Jeśli duże trwają znacznie dłużej, transakcje potrzebne w przyszłym kwartale muszą już dziś być w lejku. Bierze to pod uwagę rzetelna prognoza sprzedaży.
Wskaźniki etapu oferty
W wielu transakcjach B2B po otrzymaniu oferty osoby po stronie klienta zaczynają ją omawiać między sobą, już bez Ciebie. Co się wtedy dzieje, pokazują dwa kolejne wskaźniki.
7. Liczba osób po stronie klienta
Policz osoby z firmy klienta, które zetknęły się z Twoją ofertą: spotkały się z Tobą, odpisały na maila albo otworzyły ofertę. Jeśli ofertę widziała tylko jedna osoba, cała transakcja zależy od tego, jak dobrze przedstawi ją reszcie. Gdy taka transakcja stoi w miejscu, zapytaj rozmówcę, kto jeszcze bierze udział w decyzji, i zaproponuj, że przedstawisz ofertę także im.
8. Czas od wysłania oferty do decyzji
Liczba dni od wysłania oferty do wygranej albo przegranej. Najpierw policz ten czas dla wygranych transakcji, żeby poznać swoje zwykłe tempo. Jeśli klient milczy dłużej, zadzwoń i zapytaj o kolejny krok.
Jak zmierzyć etap oferty?
Gdy wysyłasz ofertę jako załącznik PDF, nie wiesz, co się z nią dzieje po wysłaniu. W Sellizerze wysyłasz ją jako link i dla każdego odbiorcy widzisz, kiedy ją otworzył, ile czasu spędził na każdej stronie, czy ją pobrał, wydrukował albo przesłał dalej i ile osób ją obejrzało (analityka ofert). Każdą ofertę oznaczasz jako wygraną, przegraną albo w toku i według tych statusów ofert filtrujesz listę. Automatyczne raporty sprzedażowe pokazują, ile ofert wysłała każda osoba, ile z nich otwarto i jaka jest skuteczność handlowa każdego handlowca i całego zespołu. Raporty są w panelu aplikacji i co tydzień przychodzą mailem. Więcej o tym przeczytasz na stronie o śledzeniu ofert.
Zobacz, kto czyta Twoją ofertę
Wysyłaj oferty jako śledzone linki i sprawdzaj, które strony przeczytał klient i ile osób ją otworzyło. 14 dni za darmo.
Załóż darmowe kontoWskaźniki klienta
Ostatnie dwa wskaźniki dotyczą tego, co dzieje się po podpisaniu umowy: ile przynoszą klienci i kiedy zwraca się koszt ich pozyskania.
9. Utrzymanie przychodu (NRR)
Jeśli klienci płacą abonament albo regularnie zamawiają, NRR (net revenue retention) pokazuje, czy przychód od nich rośnie, czy maleje. Weź przychód cykliczny od klientów, których miałeś na początku okresu, dodaj przychód z rozszerzeń umów (dodatkowe licencje, wyższe pakiety), odejmij przychód utracony przez obniżki i odejścia klientów, a wynik podziel przez przychód z początku okresu. Wynik powyżej 100% oznacza, że sami obecni klienci zwiększają Twój przychód. NRR dotyczy też sprzedaży, bo od tego, co obiecano w ofercie, zależy, czy klient przedłuży umowę i kupi więcej. Zobacz też hasło retencja.
10. Okres zwrotu CAC
Koszt pozyskania klienta (CAC) podzielony przez miesięczny zysk brutto z klienta (przychód × marża brutto). Mówi, po ilu miesiącach nowy klient zwraca wydatki na sprzedaż i marketing, które poniosłeś, żeby go zdobyć. Długi cykl podnosi CAC, więc czytaj ten wskaźnik razem z długością cyklu i porównuj z wartością klienta w całym okresie współpracy (CLV).
Przykład: tempo sprzedaży w jednym kwartale
Liczby są wymyślone, żeby pokazać sposób liczenia.
| Dane | Wartość |
|---|---|
| Otwarte szanse sprzedażowe | 40 |
| Odsetek wygranych (ostatnie 12 miesięcy, podobne transakcje) | 25% |
| Średnia wartość transakcji | 60 000 zł |
| Długość cyklu sprzedaży (mediana) | 90 dni |
| Tempo sprzedaży | 40 × 0,25 × 60 000 / 90 = 6667 zł dziennie |
W kwartale, który ma 90 dni, daje to około 600 000 zł. Załóżmy teraz, że zespół zajmie się etapem, na którym odpada najwięcej szans, i odsetek wygranych wzrośnie do 30%, a reszta się nie zmieni. Tempo sprzedaży wzrośnie do 8000 zł dziennie, czyli około 720 000 zł w kwartale. Krótszy cykl działa tak samo: przy 75 dniach i 25% wygranych tempo też wynosi 8000 zł dziennie. Dlatego zanim zdecydujesz, co zmienić, sprawdź każdą z czterech liczb osobno.
Jak łączyć wskaźniki
Wybierz kilka wskaźników jako KPI z celami. W większości firm B2B będą to odsetek wygranych, długość cyklu, tempo sprzedaży, a przy przychodach cyklicznych także NRR. Pozostałe pomagają ustalić, dlaczego KPI się zmienił:
Spada tempo sprzedaży: sprawdź, która z czterech liczb się zmieniła.
Spada odsetek wygranych: konwersja między etapami pokaże, gdzie przepadają szanse.
Wydłuża się cykl: czas na etapie pokaże, który etap zwolnił.
Transakcje stoją po wysłaniu oferty: sprawdź, do ilu osób u klienta dotarłeś i ile trwa decyzja.
Typowe błędy przy mierzeniu wskaźników
Śledzenie wszystkiego. Raportu z trzydziestoma liczbami nikt nie czyta. Wybierz kilka KPI, a pozostałe wskaźniki sprawdzaj, kiedy szukasz przyczyny zmiany.
Jedna liczba dla wszystkich transakcji. Średnia z małych i dużych transakcji albo z różnych segmentów ukrywa, co się dzieje. Licz je osobno.
Brak wspólnych definicji. Jeśli każdy handlowiec sam decyduje, kiedy lead staje się szansą albo kiedy transakcja jest przegrana, konwersji nie da się porównać między handlowcami. Spisz definicje i ustaw w CRM-ie te same etapy dla wszystkich.
Patrzenie tylko na wyniki. Odsetek wygranych i przychód mówią o tym, co już się wydarzyło. Czas na etapie i czas od oferty do decyzji pokazują problem, kiedy jeszcze możesz coś zrobić.
Porównywanie się z cudzymi benchmarkami. Długość cyklu i odsetek wygranych zależą od rynku i wielkości transakcji, więc najlepszym punktem odniesienia są Twoje poprzednie kwartały.
Najczęściej zadawane pytania
Jakie wskaźniki sprzedaży B2B są najważniejsze?
W większości firm B2B: odsetek wygranych transakcji, długość cyklu sprzedaży, konwersja między etapami lejka i tempo sprzedaży, a jeśli klienci odnawiają umowy albo zamawiają ponownie, także utrzymanie przychodu. Razem mówią, ile transakcji wygrywasz, ile to trwa, gdzie szanse odpadają i czy klienci zostają. Czas na etapie i czas od wysłania oferty do decyzji ostrzegają wcześniej: zmieniają się, zanim transakcja przepadnie.
Czym różni się wskaźnik sprzedaży od KPI?
Wskaźnik sprzedaży to każda liczba, którą mierzysz w sprzedaży: leady, spotkania, wysłane oferty, dni do zamknięcia transakcji. KPI to wskaźnik, dla którego ustalasz cel i który regularnie sprawdzasz, bo pokazuje, czy zespół osiąga cele firmy. Zespół może śledzić dwadzieścia wskaźników, a za KPI uznać cztery. Gdy na przykład spada odsetek wygranych, konwersja między etapami pokaże, na którym etapie przepadają szanse.
Jak obliczyć tempo sprzedaży (sales velocity)?
Pomnóż liczbę otwartych szans sprzedażowych przez odsetek wygranych i średnią wartość transakcji, a wynik podziel przez długość cyklu sprzedaży w dniach. Na przykład 40 szans × 25% × 60 000 zł / 90 dni daje około 6667 zł przychodu dziennie. Odsetek wygranych i długość cyklu bierz z transakcji podobnych do tych, które masz w lejku, bo inaczej wynik wprowadzi Cię w błąd.
Jaki odsetek wygranych transakcji jest dobry w sprzedaży B2B?
Nie ma jednej dobrej wartości. Odsetek wygranych zależy od rynku, wielkości transakcji i tego, jak rygorystycznie zespół kwalifikuje szanse, zanim zacznie je liczyć, więc trudno porównywać się z innymi firmami. Porównuj go z własnymi poprzednimi kwartałami, osobno dla segmentów i wielkości transakcji, i zapisuj, na którym etapie przepadły przegrane szanse.
Jak sprawdzić, co się dzieje z ofertą po wysłaniu?
Wyślij ją jako śledzony link zamiast załącznika. Sellizer pokaże wtedy dla każdego odbiorcy, kiedy otworzył ofertę, ile czasu spędził na każdej stronie, czy ją pobrał, wydrukował albo przesłał dalej i ile osób ją obejrzało. Przy pierwszym otwarciu dostajesz SMS-a i e-maila, więc możesz zadzwonić, gdy klient ma ofertę przed oczami.
Wypróbuj Sellizera za darmo
Zobacz, które strony oferty czytają Twoi klienci. 14 dni za darmo.