KPI w sprzedaży: 14 wskaźników ze wzorami i przykładem liczbowym
Z KPI w sprzedaży zespół widzi, czy dowiezie wynik, a jeśli nie, co trzeba zmienić. Poniżej znajdziesz definicję i rodzaje KPI sprzedażowych, 14 wskaźników ze wzorami w jednej tabeli, przykład policzony dla jednego kwartału i pięć kroków, które pomogą wybrać kilka KPI do cotygodniowego przeglądu.
W skrócie: wybierz jeden wskaźnik wyniku (realizację targetu albo wzrost przychodów) i trzy, cztery wskaźniki, które mają na niego największy wpływ: pokrycie lejka, skuteczność zamykania szans, liczbę wysłanych ofert, długość cyklu. Każdemu daj właściciela i jedną spisaną definicję. Jeśli sprzedajesz przez oferty, mierz też ten etap, bo właśnie na tym etapie wiele szans niepostrzeżenie utyka.
Czym są KPI w sprzedaży?
KPI w sprzedaży (z angielskiego key performance indicators, czyli kluczowe wskaźniki efektywności) to mierzalne wartości, które pokazują, jak blisko konkretnego celu jest zespół sprzedaży. Może to być liczba ogólna, jak przychód w kwartale, albo węższa, na przykład odsetek leadów, które zostają klientami. Liczbę od KPI odróżnia powiązanie z celem: KPI ma wartość docelową, właściciela i stały termin przeglądu. Krótką definicję znajdziesz w naszym słowniku sprzedaży.
Metryki sprzedażowe i KPI często traktuje się jak synonimy. Metryka to wszystko, co da się policzyć: telefony, maile, prezentacje, otwarte oferty. KPI to metryka, którą wybierasz, bo ma wpływ na realizację celu. Zespół może mierzyć 30 metryk i przeglądać pięć KPI. Więcej o samych metrykach przeczytasz w tekście 5 wskaźników sprzedaży dla firm B2B.
Rodzaje KPI sprzedażowych
KPI sprzedażowe dzieli się zwykle według tego, co mierzą:
KPI aktywności mierzą pracę handlowców: telefony, spotkania, maile, wysłane oferty.
KPI lejka mierzą otwarte szanse: ile ich jest, ile są warte i jak szybko przechodzą do kolejnych etapów.
KPI wyniku mierzą efekty: zamknięte transakcje, przychód, skuteczność, średnią wartość transakcji.
KPI efektywności mierzą, ile te efekty kosztują, na przykład koszt pozyskania klienta (CAC).
Kiedy wybierasz, co przeglądać, ważniejszy jest drugi podział. Wskaźniki opóźnione, jak przychód czy realizacja targetu, mówią o tym, co już się stało, i w tym okresie nic w nich nie zmienisz. Wskaźniki wyprzedzające, jak pokrycie lejka czy liczba wysłanych ofert, zmieniają się wcześniej niż przychód, więc po cotygodniowym przeglądzie zostaje jeszcze czas na reakcję.
14 wskaźników KPI w sprzedaży ze wzorami
W tabeli są wskaźniki, z których zespoły B2B korzystają najczęściej. We wszystkich wzorach przyjmij ten sam okres (miesiąc albo kwartał), a zanim zaczniesz porównywać handlowców albo okresy, zapisz, co uznajesz za leada, szansę i wygraną.
| Wskaźnik | Co pokazuje | Wzór | Rodzaj |
|---|---|---|---|
| Tempo wzrostu przychodów | Jak szybko rośnie sprzedaż | (przychód w tym okresie − przychód w poprzednim) / przychód w poprzednim × 100 | wynik, opóźniony |
| Realizacja targetu | Jaką część targetu sprzedażowego zespół już zrobił | sprzedaż / target × 100 | wynik, opóźniony |
| Skuteczność zamykania szans (win rate) | Jaki odsetek zamkniętych szans kończy się wygraną | wygrane / (wygrane + przegrane) × 100 | wynik |
| Konwersja sprzedaży | Jaki odsetek leadów zostaje klientami | nowi klienci / leady × 100 | wynik |
| Średnia wartość transakcji | Ile jest warta typowa wygrana transakcja | przychód z wygranych / liczba wygranych | wynik |
| Długość cyklu sprzedaży | Ile trwa droga od pierwszego kontaktu do wygranej | suma dni do zamknięcia / liczba wygranych | lejek, wyprzedzający |
| Pokrycie lejka | Czy otwarte szanse pokryją resztę targetu | wartość otwartych szans / pozostała część targetu | lejek, wyprzedzający |
| Lejek ważony | Ile przychodu można się spodziewać z otwartych szans | suma (wartość szansy × skuteczność jej etapu) | lejek, wyprzedzający |
| Działania na handlowca | Ile pracy handlowcy wkładają w sprzedaż | telefony + spotkania + maile na handlowca w tygodniu | aktywność, wyprzedzający |
| Wysłane oferty | Ile szans dochodzi do etapu oferty | liczba ofert na handlowca w okresie | aktywność, wyprzedzający |
| Otwieralność ofert | Jaki odsetek ofert klienci otworzyli | otwarte oferty / wysłane oferty × 100 | aktywność, wyprzedzający |
| Skuteczność ofert | Jaki odsetek ofert kończy się transakcją | wygrane / wysłane oferty × 100 | wynik |
| Koszt pozyskania klienta (CAC) | Ile kosztuje jeden nowy klient | (koszty sprzedaży + koszty marketingu) / nowi klienci | efektywność |
| Wartość życiowa klienta (CLV) | Ile wart jest klient przez cały czas współpracy (wersja uproszczona) | średni roczny przychód z klienta × marża brutto × średnia liczba lat współpracy | efektywność |
Trzy z nich pojawiają się w prawie każdej rozmowie o wynikach sprzedaży:
Tempo wzrostu przychodów
Tempo wzrostu przychodów mierzy, jak szybko rośnie przychód ze sprzedaży w danym okresie.
Zestawiaj okresy, które da się porównać: kwartał z poprzednim kwartałem albo, jeśli sprzedaż jest sezonowa, z tym samym kwartałem rok wcześniej. Sam wzrost nie mówi jednak, czy zespół zrobi target. Do tego potrzebna jest realizacja targetu.
Koszt pozyskania klienta
Koszt pozyskania klienta (CAC) to łączny koszt sprzedaży i marketingu, który trzeba ponieść, żeby zdobyć jednego nowego klienta.
Patrz na niego razem z wartością życiową klienta. Klient, którego pozyskanie kosztuje 3000 zł, a przez całą współpracę daje 2000 zł marży, przynosi stratę, nawet jeśli skuteczność zamykania szans wygląda świetnie.
Konwersja sprzedaży
Współczynnik konwersji sprzedaży to odsetek leadów, które zamieniają się w klientów.
Zależy od jakości leadów i od umiejętności handlowców, więc gdy spada, sprawdź jedno i drugie: jakie leady przychodzą i na którym etapie szanse się zatrzymują. Definicję i warianty tego wskaźnika znajdziesz w haśle współczynnik konwersji.
Przykład: jeden kwartał w liczbach
Liczby poniżej są wymyślone na potrzeby przykładu. Zespół czterech handlowców ma kwartalny target 300 000 zł. W poprzednim kwartale sprzedał za 200 000 zł. W tym miał 400 leadów i wysłał 60 ofert. Klienci otworzyli 51 z nich, 18 szans zespół wygrał na łączną kwotę 240 000 zł, 24 przegrał, a 18 ofert o wartości 270 000 zł wciąż czeka na decyzję. Sprzedaż i marketing kosztowały 54 000 zł.
| Wskaźnik | Obliczenie | Wynik |
|---|---|---|
| Realizacja targetu | 240 000 / 300 000 × 100 | 80% |
| Tempo wzrostu przychodów | (240 000 − 200 000) / 200 000 × 100 | 20% |
| Skuteczność zamykania szans | 18 / (18 + 24) × 100 | 42,9% |
| Skuteczność ofert | 18 / 60 × 100 | 30% |
| Otwieralność ofert | 51 / 60 × 100 | 85% |
| Średnia wartość transakcji | 240 000 / 18 | 13 333 zł |
| Konwersja sprzedaży | 18 / 400 × 100 | 4,5% |
| Koszt pozyskania klienta | 54 000 / 18 | 3000 zł |
| Pokrycie lejka (następny kwartał) | 270 000 / 300 000 | 0,9 |
Co z tego wynika:
Sprzedaż zespołu wzrosła o 20%, a mimo to do targetu zabrakło 60 000 zł. Gdyby patrzeć tylko na wzrost, kwartał wyglądałby na udany.
Pokrycie lejka na następny kwartał jest poniżej 1: nawet gdyby zespół wygrał każdą otwartą ofertę, nie zrobiłby 300 000 zł. Od tego wskaźnika trzeba zacząć i w tym miesiącu wysłać więcej ofert.
Nikt nie otworzył 9 z 60 ofert. Ci klienci potrzebują innego follow-upu niż ci, którzy ofertę przeczytali i zamilkli, a te dwie grupy rozróżnia właśnie otwieralność.
Na tych samych otwartych szansach opiera się prognoza z lejka ważonego. Krok po kroku liczymy ją w tekście o metodach prognozowania sprzedaży.
Jak wybrać KPI w zespole sprzedaży?
Pięć kroków, które pomagają skrócić listę KPI:
Zacznij od celu. Zapisz cel na okres, na przykład „300 000 zł nowego przychodu w tym kwartale”, i zostaw tylko te KPI, które mają na niego wpływ.
Sprawdź, czy każdy KPI jest istotny, mierzalny i czy da się na jego podstawie działać. Jeśli liczby nie da się wyciągnąć z CRM-u albo z narzędzia do ofert bez ręcznej pracy lub jeśli nikt nie ma na nią wpływu, zrezygnuj z niej.
Połącz wskaźniki opóźnione z wyprzedzającymi. Wystarczą jeden albo dwa wskaźniki wyniku i trzy, cztery wskaźniki, które na nie wpływają.
Daj każdemu KPI właściciela i definicję. „Wygrana” i „lead” mają znaczyć to samo u każdego handlowca. Wygrana to na przykład podpisana umowa.
Zgraj wartości docelowe z celami sprzedaży i przeglądaj je regularnie. Wskaźniki wyprzedzające co tydzień, opóźnione co miesiąc albo co kwartał. Gdy zmieni się rynek albo skład zespołu, skoryguj wartość docelową i wyjaśnij handlowcom dlaczego.
KPI dla handlowca, menedżera i dyrektora sprzedaży
| Rola | KPI, na które ma wpływ |
|---|---|
| Handlowiec pozyskujący leady (SDR) | działania w tygodniu, umówione spotkania, konwersja leada na szansę |
| Handlowiec zamykający sprzedaż | wysłane oferty, skuteczność zamykania szans, średnia wartość transakcji, realizacja własnego targetu |
| Menedżer sprzedaży | realizacja targetu zespołu, pokrycie lejka, długość cyklu, skuteczność każdego handlowca |
| Dyrektor sprzedaży | tempo wzrostu przychodów, CAC, wartość życiowa klienta, trafność prognoz |
Handlowca rozliczaj z tego, na co ma wpływ. Koszt pozyskania klienta zależy na przykład od budżetu marketingu i od cennika, więc to wskaźnik dla menedżera.
KPI na etapie oferty
Między „szansą” a „wygraną albo przegraną” w sprzedaży B2B dzieje się sporo: oferta idzie do klienta, klient ją czyta, przekazuje osobom, które decydują, a potem szansa zostaje wygrana, przegrana albo zapomniana. Ten etap widać dzięki trzem wskaźnikom: liczbie wysłanych ofert, otwieralności ofert i skuteczności ofert. Czwarty, czas od wysłania oferty do decyzji, pokazuje, ile z cyklu sprzedaży zajmuje sam etap oferty.
Nasz produkt, Sellizer, mierzy właśnie ten etap. Przy każdej ofercie pokazuje, jak długo klient ją oglądał, które strony czytał i ile czasu na nich spędził, czy ją wydrukował albo pobrał i ile razy, czy przekazał ją dalej i ile osób ją oglądało. Oferty oznaczasz jako Wygrane, Przegrane albo W toku dzięki statusom ofert, z których wychodzi skuteczność zamykania szans. Automatyczny raport sprzedażowy pokazuje w aplikacji i co tydzień w mailu, ile ofert wysłał zespół i każdy handlowiec, ile z nich otwarto i jaka była skuteczność całego zespołu i każdej osoby. Na dashboardzie sprzedażowym wszystkie oferty wysłane przez zespół trafiają na jedną listę, a na górze są klienci, do których najlepiej zadzwonić teraz. Więcej o tym etapie przeczytasz na stronie o oprogramowaniu do śledzenia ofert.
Zobacz, które oferty klienci czytają
Sellizer śledzi oferty strona po stronie i wysyła SMS przy pierwszym otwarciu. 14 dni za darmo, bez karty.
Załóż kontoNajczęstsze błędy przy KPI w sprzedaży
Za dużo KPI. Przy kilkunastu KPI cotygodniowy przegląd zamienia się w czytanie raportu i nikt nic z nim nie robi.
Różne definicje. Jeden handlowiec uznaje ustne „tak” za wygraną, drugi czeka na podpis. Ich skuteczności nie da się porównać.
Same wskaźniki opóźnione. Przychód i realizację targetu znasz dopiero po zamknięciu kwartału. Bez wskaźników lejka i aktywności o brakach dowiadujesz się wtedy, gdy na poprawki jest już za późno.
Wartości docelowe bez historii. Docelową skuteczność ustal dopiero wtedy, gdy znasz zeszłoroczną. Jeśli nikt jej nie mierzył, zacznij od pomiaru.
KPI, na które właściciel nie ma wpływu. Taki wskaźnik zniechęca handlowca, a menedżerowi nic nie mówi.
Podsumowanie
Dobrych KPI w sprzedaży jest niewiele, a każdy ma spisaną definicję i właściciela, który ma wpływ na jego wartość. Zacznij od jednego wskaźnika wyniku i trzech, czterech wskaźników wyprzedzających z tabeli powyżej, policz je dla ostatniego kwartału jak w przykładzie i przeglądaj co tydzień. Jeśli sprzedajesz przez oferty, dodaj etap oferty: wcześnie pokazuje, które szanse są wciąż aktualne, a które potrzebują innego follow-upu.
Najczęściej zadawane pytania
Czym są KPI w sprzedaży?
To kilka mierzalnych wskaźników, np. wzrost przychodów, realizacja targetu, skuteczność zamykania szans, średnia wartość transakcji i długość cyklu sprzedaży, które pokazują zespołowi sprzedaży, ile brakuje mu do celów. Wskaźnik staje się KPI, gdy ma wartość docelową i osobę, która za niego odpowiada.
Jakie pięć KPI w sprzedaży jest najważniejszych?
Nie ma jednej oficjalnej piątki: dobór zależy od celu. W firmie B2B, w której sprzedaż opiera się na ofertach, na początek wystarczy śledzić realizację targetu, skuteczność zamykania szans, średnią wartość transakcji, długość cyklu sprzedaży i pokrycie lejka. Razem pokazują, czy zespół osiągnie target, a jeśli nie, co w lejku trzeba poprawić.
Czym różnią się metryki sprzedażowe od KPI?
Metryka to każda liczba, którą da się zmierzyć, np. liczba telefonów, wysłanych maili czy otwartych ofert. KPI to metryka, którą wybierasz, żeby śledzić realizację konkretnego celu: ma wartość docelową i osobę, która za nią odpowiada. Zespół może zbierać dziesiątki metryk, ale regularnie omawia tylko kilka KPI.
Ile KPI powinien śledzić zespół sprzedaży?
Jak najmniej. Proponujemy jeden wskaźnik wyniku (realizację targetu albo wzrost przychodów) i trzy, cztery wskaźniki wyprzedzające, od których ten wynik zależy: pokrycie lejka, skuteczność zamykania szans, liczbę wysłanych ofert, długość cyklu. Nowy KPI dodawaj tylko wtedy, gdy ktoś będzie na jego podstawie podejmował decyzje.
Jakie KPI ustalić handlowcowi?
Takie, na które handlowiec ma bezpośredni wpływ: liczba działań handlowych w tygodniu (telefony, spotkania, maile), liczba wysłanych ofert, skuteczność zamykania szans, średnia wartość transakcji i realizacja własnego targetu. Wskaźniki całego zespołu, takie jak koszt pozyskania klienta, zostaw menedżerowi, bo jeden handlowiec sam ich nie zmieni.
Jak obliczyć skuteczność zamykania szans (win rate)?
Podziel liczbę wygranych szans przez liczbę wszystkich zamkniętych w tym samym okresie (wygranych i przegranych) i pomnóż przez 100. Szanse wciąż otwarte nie wchodzą do wzoru. Przykład: 18 wygranych i 24 przegrane dają 18 / 42 = 42,9%.
Wypróbuj Sellizera za darmo
Zobacz, które oferty klienci otwierają i czytają, strona po stronie. 14 dni za darmo, bez karty.